Tìm kiếm hiệu quả

Sách

Phanblogs

Sách

(Viết theo yêu cấu của bà Muller-Marin đại diện của Unesco ở Việt Nam cho triển lãm Lifelong Learner. Bonus là bản dich tiếng Anh của Phan Việt, hay hơn bản gốc)
Vì lý do công việc, tôi hay phải dọn nhà. Cứ mỗi lần lại phải mất một vài tháng thì ngôi nhà mới xa lạ mới trở nên thân thuộc. Tôi để ý thấy thời điểm mà sự thân thuộc tăng đột biến là thời điểm khi tôi lấy sách từ trong thùng mang xếp lên kệ. Lúc xếp sách lên kệ là lúc quá khứ của ta ùa vào không gian của hiện tại.
Tôi có rất nhiều sách. Có sách đã đọc, có sách đã đọc vài lần, có sách đọc một nửa, còn có quyển mới chỉ đọc vài trang. Nhưng mất quyển sách nào là tôi biết ngay. Và tôi rất ghét các bạn mược sách mà quên trả, trong khi bản thân tôi thì cũng đôi khi giả quên.
Những quyển sách cũ hình thù xộc xệch vì thời gian là những quyển mà tôi cảm thấy gắn bó nhất. Quyển này từng vác sang Ấn độ vào mùa mưa, trang giấy hút ẩm đến quăn queo, không bao giờ tìm lại được hình hài ban đầu. Quyển này vì để cả tháng trên bàn làm việc ở trên tầng bốn tràn đầy ánh nắng trong ngôi nhà của bố mẹ tôi ở Hà Nội, nên bìa đã phai màu. Nhìn những quyển sách úa đi đi với thời gian cũng thân thương như xem cha mẹ, người thân, bạn bè mỗi ngày một già.
Tôi không bao giờ viết hoặc bôi xanh bôi đỏ lên trang sách. Cũng như không bao giờ làm xấu bạn bè của mình.
Cuộc sống của mỗi người bị hạn chế trong không gian và trong thời gian. Mỗi người chỉ có thể sống một cuộc sống, tại mỗi thời điểm chỉ có thể có một vị trí. Trang sách chính là cửa sổ mở sang những cuộc đời khác, những thế giới khác. Và cũng là chỗ để ánh sáng mặt trời dọi vào cuộc đời mình.
Đọc sách không chỉ để thỏa mãn cái ham muốn hiểu biết về vũ trụ và về cuộc sống, mà còn là cách để nuôi dưỡng sự ham muốn đó. Một câu hỏi được giải đáp sẽ mở ra hai câu hỏi mới cần được giải đáp và dắt tay ta đến những trang sách mới.
Không phải cái gì mình cũng tìm được trong sách, vì cuộc sống luôn rộng lớn hơn sách vở. Có thứ sách không dạy được ta, vì nếu chưa được cuộc đời cho ăn đòn thì ta chưa hiểu. Cũng có những chuyện nói ra thành lời thì dễ hơn viết.
Nhưng ngược lại ta có thể học bằng đọc sách nhiều hơn người ta tưởng. Nhiều chuyện khó nói ra bằng lời lắm. Quan hệ xã giao giữa con người với con người phải tuân theo mọt số quy định : cuộc sống hàng ngày của mỗi người đã đủ mêt mỏi, không nên hành hạ người khác về sự ray rứt của bản thân mình. Khi nói, mình muốn người khác phải nghe ngay. Khi viết, mình có thể để người ta đọc lúc nào cũng được. Chọn không đúng thời điểm, những thông điệp thiết tha nhất cũng trở nên lạc lõng. Lợi thế lớn nhất của sách là tính ổn định trong thời gian.
Sách là người bạn đặc biệt, lúc nào cũng sẵn sàng mở lòng với ta. Khi ta dọn nhà, bạn đi theo ta. Lúc nào bạn cũng đợi ta ở trên kệ sách.
———
On Books
Because of my work, I move a lot. Each time, it takes a few months before the new house becomes familiar. And I’ve noticed, time and time again, the peculiar moment when a new house suddenly transforms into being a familiar home: it’s the moment I unpack the boxes to put my books on the shelves. As the books are being lifted out of the boxes to fill the shelves, I feel my past also leaps out and fills up the present.
I have quite a lot of books. Some I’ve read once; some many times; some I’ve read a half; and some only a few pages. But I always know when a book goes missing. And it bothers me when someone borrows my books and forgets to return them, even though I must admit that I myself sometimes commit the same crime.
Among my books, the ones that I hold closest to my heart are the old books that have been bent out of shape by time. Like the one that I carried with me to India that rainy season – its pages had been soaked and curled up by moisture, such that it forever lost its original shape. Or the one I left for a month atop the wooden desk on the forth floor of my parents’ house back in Hanoi (that house is always filled with sunshine) — the color on the cover of that book has faded. Watching the books fade with time gives me the same feeling as watching my parents, relatives, and friends grow old with each day past.
I never write or highlight on the pages of my books. Just like I never want to paint my friends’ faces with dirt.
Time and space put limits on our life in the sense that each of us can only live one life and be in one place at a particular time. The pages of books, then, serve as windows that open us to lives of others and worlds elsewhere. And just like windows, they also let the sun shine through and into our own lives.
Thus, we read not only to satisfy our desire to know about the universe and life but we also read in order to nurture that desire to know. When we find the answer to a question through a book, we will naturally come up with two new questions and such questions will lead us to new books.
Of course, we can’t find all answers in books because real life is so much larger than books. There are things that books can’t teach us because there are things we can’t fully understand until we’ve crashed and burned in life. And there are also things that are better communicated through speaking than writing.
But on the other hand, we can learn from books more than we expect because there are many things we cannot express in spoken words. Human relationships hinge on certain rules: our everyday life is already tiring, thus we should not make it harder for others by imposing on them our own torments. When we speak, we are making that imposition because the act of speaking demands immediate attention of the listener at that very moment. When we write, however, we let our readers choose their own time to communicate with us. Expressed at wrong times, the most heartfelt message can become inappropriate and lost. Books, however, give us the great advantage of being always stable over time.
Books are special friends who always come to us with an open heart. When we move, these friends accompany us. Forever they are waiting for us on the shelves.