Tìm kiếm Blog này

Con lật đật

Nguyễn Quang Thân
Theo Blog Nhà Văn Nguyễn Quang Thân
Phòng chờ nhà ga hàng không đang yên tĩnh. Bỗng có tiếng loa “mời quý khách lên máy bay”. Cái tin ấy chẳng có gì mới vì ai cũng biết rõ giờ lên máy bay, ai cũng có đồng hồ trên cổ tay, vé nào cũng có ghi chỗ ngồi không thể lẫn lộn. Vậy mà cứ 100 người Việt mình thì y như có cả trăm vội vã như được báo cháy, như những con lật đật chen chúc nhau chạy ào đến nút kín cả cửa ra. Như ai cũng sợ mất chỗ. Chỉ còn lại trên các dãy ghế ngồi những người nước ngoài, bình thản và tự tin, có vẻ như họ không nghe thông báo hoặc không đi chuyến máy bay ấy.
Con lật đật có nhiều nhất ở ngã ba ngã tư đèn xanh đèn đỏ giao thông. Người Việt Nam mình nổi tiếng có tính kiên nhẫn. Bao nhiêu chinh phụ chờ chồng suốt cả một đời, có người đã hóa đá, hàng triệu người tham gia chiến tranh “kháng chiến trường kỳ” giành độc lập tự do. Thế nhưng rất ít người biết chờ một phút ở ngã tư đường. Ai cũng muốn nhích hơn người bên cạnh một chút dù là một phần tư cái bánh xe! Kết quả của sự vội vã ấy là những chỗ kẹt xe đã được nêm cứng không lối thoát do chính những người vội vã.
Người ta cũng không biết chờ chuyến sau mà cứ xô đẩy nhau nhảy lên dù chuyến phà, chuyến đò đã đầy để rồi gặp những tai nạn kinh hoàng trên sông nước. Người ta vội vàng đánh bạc với tính mạng khi chen chúc nhau mua vài lít xăng trước giờ tăng giá để tích trữ trong nhà. Nhìn họ tranh nhau ở cây xăng mà cứ liên tưởng tới đàn thiêu thân lao vào ánh đèn để…chết!
Lật đật
Và tai hại nhất cho dân cho nước khi những con lật đật bất tài vô tướng chen chúc nhau “ngồi nhầm chỗ” trong hệ thống quản lý đất nước. Họ không biết chờ, không biết lượng sức mình, không biết mình là ai, không tính đến hậu quả chân không vừa giầy, hễ có dịp ( trước kỳ bầu cử, trước ngày có đại hội bầu bán này nọ) là xô đẩy nhau, bằng mọi cách, mọi giá để tìm một chỗ thơm tho cho mình, dù đó chỉ là một chức tổ trưởng.
Tôi đã thấy nhiều người nước ngoài lặng lẽ đưa chiếc xe đẩy do những con lật đật bỏ lại trong phòng chờ sân bay vào chỗ của chúng dù đã cận kề hết giờ làm thủ tục. Họ cũng chịu khó đi hàng chục mét hay từ đầu đến cuối toa tàu hỏa để gẩy một cái tàn thuốc lá vào thùng chứa rác.hay cất một miếng giấy vụn vào đúng chỗ chứ không lật đật thẩy nó qua cửa sổ. Sang châu Âu, châu Mỹ cũng thấy họ khoan thai như thế. Vậy mà hàng năm họ làm ra của cải gấp vài chục lần những con lật đật.
Phải chăng đó là cách sống không thể cưỡng lại được sinh ra từ kinh tế thị trường? Xin đừng “đổ tiêm la cho trâu”! Hãy nhìn lại mình cho kỹ và thấy hiển nhiên rằng thói lật đật ấy có mùi của xôi thịt đình làng ngày xưa. Và sự chen chúc nhau, tranh giành nhau trong hỗn loạn chính là nguồn gốc của nghèo đói và tụt hậu trong một thế giới văn minh hiện đại.








chiếc lá vàng


Con cháu cụ đâu, sao lại để cụ chơ vơ lạc lõng, cực khổ thế này....

Giữa dòng đời tấp nập, giữa cuộc sống bon chen của xã hội bây giờ, có mấy ai nhìn thấy gánh rau này. mấy ai nhìn thấy chiếc lá vàng héo hon này đang lay lắt giữa mùa gió thốc....

Mái tóc bà cụ như màn mưa trắng xoá. Nhọc nhằn vẫn còn hằn trên tấm lưng cong....đau nhói đến nghẹn lòng con.....Biết đến bao giờ thì cuộc sống này mới không còn những cảnh xót xa như vậy nữa?

VÀ ĐÂY NỮA :http://phanblogs.blogspot.com/2008/11/tm-lng.html





Crazy Bird- merry christmas

Crazy Bird Sparrowhttp://valplibrary.files.wordpress.com/2009/01/5b585d_merry-christmas-blue-style.jpg










Lời hay - Ý đẹp

"Lời hay" - "Ý đẹp" (tạm dịch)

Nếu người Anh có thể sống sót sau khi tiêu hóa món ăn của họ, họ sẽ vượt qua tất cả
Click the image to open in full size.

Đàn ông xứng đáng bị trừng phạt vì những gì họ làm, trừ trường hợp nếu họ độc thân
Click the image to open in full size.

Hãy đối xử tốt với người khác, ngày nào đó họ có thể giúp bạn
Click the image to open in full size.

Bạn bè là người rất biết rõ về bạn nhưng vẫn quí mến bạn (tôi chưa từng thấy loại người đó bao giờ)
Click the image to open in full size.

Giường là nơi nguy hiểm nhất : 99% người chết được tìm thấy trên đó
Click the image to open in full size.

Người trí thức là người vô Thư viện ngay cả khi Trời không đổ mưa
Click the image to open in full size.

Không phải ngẫu nhiên ta có đến 2 cái tai và chỉ 1 cái miệng, bởi vì ta cần phải nghe nhiều hơn là nói.
Click the image to open in full size.

Đằng nào cũng vậy, người ta nghĩ đàn Bà phải làm gấp đôi đàn ông để có được kết quả như nhau. May mà ngay cả việc đó cũng chẳng là cái gì với các Bà.
Click the image to open in full size.

Có lẽ do ánh sáng có tốc độ nhanh hơn âm thanh, nên nhiều người tưởng là có bộ mặt khả ái đánh yêu trước khi anh ta ... mở miệng
Click the image to open in full size.
Tôi thích Lao động. Nó làm tôi thiệt ngưỡng mộ. Tôi có thể ngồi coi nó hàng giờ, hàng giờ.
Click the image to open in full size.

Chúng ta nhiều khi lãng phí quá đáng. Thí dụ như : bức Tường quanh nghĩa trang để làm gì khi mà người trong đó không "ra" được còn người ở ngoài chẳng ai muốn "vô".
Click the image to open in full size.

Muốn kiếm tiền ư ? hãy lục trong túi những người nghèo. Đành rằng họ chẳng có có nhiều, nhưng họ rất đông.
Click the image to open in full size.

Trên TG tồn tại 2 cái vô giới hạn : không gian và sự ngu ngốc của loài người. Nhưng chỉ có điều thứ nhất là tôi là tôi không dám khẳng định.
Click the image to open in full size.

Trong Chính trị : kẻ phản bội là kẻ bỏ Đảng của anh ta và ghi danh sang Đảng khác. Nhưng, một kẻ bỏ Đảng anh ta và ghi danh vô Đảng chúng ta, thì chúng ta gọi anh ta người biết thay đổi và về với tiến bộ.
Click the image to open in full size.

Người đàn ông thành công trong cuộc sống là người kiếm được nhiều tiền hơn sự tiêu sài của vợ anh ta.
Click the image to open in full size.

Khi còn trẻ, người ta nói với tôi : đợi đấy, đến 50 tuổi cháu sẽ thấy. Nay tôi 50 tuổi, mà tôi chẳng thấy gì.
Click the image to open in full size.

Ai cũng nói, tiền không thể làm ra hạnh phúc. Vậy mà tại sao người giàu cứ giữ nó khư khư ?
Click the image to open in full size.







Năm giá trị gia đình chúng ta cần trao lại cho con trẻ

Năm giá trị gia đình chúng ta cần trao lại cho con trẻ. (ST).

Để giúp con trưởng thành, sống hạnh phúc và có ích thì cần có sự định hướng từ cha mẹ. Thực tế là đôi khi chúng ta quá chú trọng đến việc dạy kỹ năng mà quên mất việc dạy những giá trị. Trong khi bọn trẻ luôn cần khắc sâu những giá trị đích thực, học được từ gia đình như là chiếc la bàn cuộc đời của chúng.

Và đây là năm giá trị gia đình chúng ta cần trao lại cho con:

1. Làm việc chăm chỉ và luôn phải cố gắng hết mình

Việc dạy con cái mình về cách cư xử đúng đắn trong công việc là rất quan trọng. Bất kể nghề nghiệp của chúng ta là gì, con cái chúng ta cần biết cha mẹ chúng phải kiếm sống bằng cách cung cấp những sản phẩm hoặc dịch vụ có giá trị cho những người khác.

Bọn trẻ cần phải hiểu rằng sau này chúng cũng phải làm việc một cách lương thiện để kiếm những đồng tiền lương thiện. Không có quyền lừa dối, gian lận, trộm cướp hoặc mưu đồ kiếm tiền của người khác một cách đen tối.

2. Luôn nói sự thật và phải trung thực

Trung thực chính là nền tảng cho những mối quan hệ đúng đắn trong cuộc đời. Một cách nào đó, sự dối trá thường tạo ra những điều xấu, những hệ luỵ và tổn thương lâu dài.

Có rất nhiều ví dụ như vậy xảy ra trong cuộc sống. Hãy cho con thấy rằng tất cả chúng ta đều có lúc phạm lỗi lầm. Nhưng càng sớm nói ra sự thật một cách cởi mở, thì chúng ta càng nhanh chóng giải quyết được vấn đề và giảm thiểu thiệt hại.

3. Đừng làm tổn thương chính mình hoặc người khác

Vì tất cả mọi người, chúng ta phải truyền thụ một ý thức thấu cảm và lòng yêu thương cho con cái chúng ta. Khi chúng còn nhỏ, chúng ta dạy con không đánh, cắn hoặc ném đồ vật vào người khác, tránh xa bếp lửa, điện và vật nhọn… Khi chúng lớn hơn, chúng ta dạy con tránh những hành động tình dục nguy hiểm, tránh việc lái xe trong tình trạng say xỉn và khôn ngoan trong vấn đề chi tiêu tiền bạc.

Nếu chúng ta làm tròn trách nhiệm của mình, con chúng ta khi lớn lên sẽ biết tôn trọng chính bản thân mình và người khác đủ để không làm những điều dại dột có thể gây ra nỗi đau lớn lao như nhiều người đang cảm thấy ngày hôm nay.

4. Đừng lấy những gì không phải của mình

Điều này dường như là hiển nhiên, nhưng rõ ràng nó cần được nhắc lại cùng với những khái niệm căn bản nhất về quyền sở hữu:

• Nếu con không có nó đầu tiên hoặc nó không dành cho con, vậy nó không phải là của con!

• Nếu nó không phải là của con, vậy con phải để nó ở đó.

• Nếu con mượn nó, con cần sự cho phép và sau đó con cần phải gìn giữ và chăm sóc nó ở mức độ cao hơn thường lệ, thậm chí hơn cả nếu nó là của con.

5. Con muốn mọi người đối xử với mình như thế nào thì hãy đối xử với mọi người như vậy

Đây là quy tắc vàng, định hướng cho tất cả mọi thứ. Nó thật đơn giản nhưng mạnh mẽ. Nó sẽ giúp con bạn trở thành người luôn được tôn trọng và yêu thương. Đừng quên bất cứ cơ hội nào có thể để ghi khắc nó vào tâm khảm đứa con bé bỏng của bạn.

Hãy tin tôi, chỉ năm giá trị ngắn gọn này có thể giúp con bạn có một cuộc sống tốt đẹp trong tương lai. Hãy nhấn mạnh những giá trị gia đình này ở nhà chúng ta. Hãy khắc sâu nó vào tâm hồn và trái tim của con cái chúng ta để không bao giờ chúng có thể quên được.







Danh ngôn của Albert Einstein


1- Một con người là một phần của toàn thể mà chúng ta gọi là “vũ trụ”. Thành phần này bị giới hạn bởi thời gian và không gian. Con người kinh nghiệm về chính mình, về tư tưởng và cảm xúc của mình, như là một thứ gì cách biệt với những thứ còn lại, một loại ảo giác quang học của nhận thức. Ảo giác này là một thứ ngục tù đối với chúng ta, giới hạn chúng ta vào các tham muốn cá nhân của chúng ta và vào tình yêu đối với vài người gần chúng ta nhất. Bổn phận của chúng ta là phải giải phóng chúng ta khỏi loại ngục tù này bằng cách mở rộng các lòng trắc ẩn để bao phủ mọi sinh vật và toàn thể thiên nhiên trong vẻ đẹp của thiên nhiên.

2- Khi liên quan tới thực tế, các định luật toán học trải rộng tới đâu thì càng thấy không chắc chắn, một khi các định luật này chắc chắn thì lại không liên quan tới thực tế.

3- Đôi khi tôi tự hỏi tôi rằng làm sao tôi lại là một người khai triển lý thuyết tương đối? Tôi cho rằng bởi vì một người trưởng thành bình thường không bao giờ ngừng suy nghĩ về các vấn đề không gian và thời gian. Khi còn là một đứa trẻ, con người đã suy nghĩ về vấn đề này. Nhưng vì sự phát triển trí tuệ của tôi bị chậm trễ, kết quả là tôi bắt đầu suy ngẫm về không gian và thời gian chỉ khi nào tôi đã trưởng thành.

4- Tôi cho rằng một hạt chuyển động (a particle) phải có một thực tế độc lập với các độ đo, nghĩa là một điện tử (electron) có tính xoay tròn, vị trí… của nó, ngay cả khi nó không đựoc đo lường. Tôi ưa thích nghĩ rằng mặt trăng ở tại đâu đó, ngay cả khi tôi không nhìn thấy mặt trăng.

5- Nếu chúng ta biết rằng chúng ta đang làm gì, thì công việc đó đã không còn được gọi là nghiên cứu.

6- Công việc đọc sách, sau một tuổi tác nào đó, đã làm lệch hướng khỏi các mục tiêu sáng tạo. Một người nào đó mà đọc sách quá nhiều và dùng tới bộ óc quá ít, sẽ rơi vào các thói quen lười biếng suy nghĩ.

7- Tôi nghĩ rằng Chúa không chơi trò may rủi (trò chơi súc sắc)

8- Việc quan trọng là không ngừng suy nghĩ. Tính tò mò có lý do riêng của nó. Con người sẽ bị lo sợ khi suy ngẫm về các bí ẩn của vô tận, đời sống, về cấu trúc tuyệt vời của thực tế. Nếu người ta mỗi ngày chỉ thấu hiểu một chút về điều bí ẩn này, thì cũng đủ. Hãy đừng bao giờ mất đi sự tò mò thiêng liêng.

9- Đầu óc của con người không thể hiểu nổi vũ trụ. Chúng ta giống như một em nhỏ đi vào một thư viện rộng lớn. Các bức tường có nhiều sách xếp cao tới trần nhà, các cuốn sách này được viết bằng nhiều ngôn ngữ. Em nhỏ biết rằng phải có nhiều người nào đó viết ra các cuốn sách này. Em nhỏ không biết tác giả là ai và làm sao các sách được viết ra. Nhưng em nhỏ ghi nhận được cách xếp đặt rõ ràng các cuốn sách, một trật tự bí ẩn em đã không hiểu, mà chỉ biết một cách lờ mờ.

10- Khi tôi xem xét chính mình và các phương pháp tư tưởng của tôi, tôi đi tới kết luận rằng tài năng kỳ ảo (the gift of fantasy) có ý nghĩa đối với tôi hơn là tài năng hấp thụ kiến thức thực tế.

11- Giả sử A là sự thành công trong cuộc sống. Vậy thì A=X+Y+Z trong đó X=làm việc, Y=vui chơi, Z=im lặng

12- Ðìều tuyệt đối duy nhất trong cái thế giới của chúng ta, đó là sự khôi hài
13-Nếu thực tế không tương ứng với lý thuyết, hãy thay đổi thực tế (faits)

14- Trí tuệ trực giác là một năng khiếu thiêng liêng và trí tuệ thuần lý (mental rationnel) là đầy tớ trung thành. Chúng ta đã tạo ra một xã hội chỉ tôn kính tên đầy tớ mà quên mất đi cái năng khiếu.

15- Ðừng bao giờ làm cái gì trái với lương tâm, cho dù nhà Nước đòi hỏi ở ta.

16- Cũng vì bổn phận mà con người phải trả nợ cho đời, ít nhất cũng bằng cái mà họ đã nhận


17- Nếu bạn không giảng nghĩa một khái niệm cho đứa trẻ 6 tuổi được là vì bạn không hiểu nó hoàn toàn

18- Một người không hề sai lầm sẽ không bao giờ đổi mới

19- Nhà trường phải luôn luôn có chủ trương tạo cho học trò một cá tính cân đối chớ không nên biến chúng thành một nhà chuyên môn


20- Những bài học đắng cay trong quá khứ phải được học đi học lại không ngừng

21- Giá trị thật sự của con người phải được xác định theo chiều hướng được tự do và không tùy thuộc bất cứ ai


22- Thế giới mà chúng ta tạo ra là kết quả của mức độ suy nghĩ của ta, nhưng những vấn đề mà thế giới sinh ra sẽ không được giải quyết ở cùng một mức độ

23- Tôi quả quyết rằng tình cảm tôn giáo vũ trụ là tác nhân mãnh liệt nhất và quý phái nhất trong việc khảo cứu Khoa học

24- Một bài toán không có giải đáp là vì bài toán đó đặt câu hỏi sai

25- Một dạ dày rỗng không phải là một cố vấn chính trị tốt

26- Việc khó hiểu nhất trên đời là thuế lợi tức

27- Có những điều hết sức là quan trọng đối với ta nhưng chưa chắc là đã thật sự quan trọng. Cũng có những điều hết sức là quan trọng nhưng chưa chắc là đã thật sự quan trọng đối với ta.


28- Không phải tôi là người quá thông minh mà chỉ vì tôi ở lại với những vấn đề lâu hơn

29- Chính trị tuy phù du nhưng là một phương trình vĩnh cửu

30- Không phải vì sức hấp dẫn quả đất mà người ta bị thu hút lẫn nhau.

31- Tiến bộ kỹ thuật như một cái rìu nằm trong tay kẻ bị bệnh tâm thần

32- Giá trị con người giữ được nhờ người đó có khả năng cho chớ không nhận

33- Tôi thích nghĩ đến hình ảnh mặt trăng cho dù tôi không nhìn thấy nó.

34- Hiếm có kẻ nhìn bằng chính con mắt của họ và cảm nhận bằng chính năng lực cảm giác của họ.

35- Cái khó hiểu chính là hiểu được thế giới

36- Hy sinh để phục vụ cho đời tương đương với sự ban ơn


37- Nhìn bề ngoài thì cuộc đời không có ý nghĩa tuy nhiên không thể nào không có nó được.

38- Tôi ngủ không lâu nhưng tôi mau ngủ

39- Ðừng nên cố trở thành một người thành công mà hãy gắng trở thành một người có giá trị.

40- Ðiều làm tôi quan tâm thật sự là muốn biết Chúa có sự chọn lựa nào không khi tạo ra thế giới

41- Những tâm hồn lớn thường hay gặp sự đối chọi dữ tợn của những đầu óc tầm thường.


42- Hỡi ơi ngày nay kỹ thuật đã hiển nhiên vượt qua tình nhân loại

43- Tôi muốn biết những suy tư của Chúa. Tất cả những gì còn lại chỉ là chi tiết.

44- Tôi không hề nghĩ đến thì tương lai vì nó đến quá nhanh

45- Không gì gần sát cái đúng bằng cái sai.

46- Tưởng tượng quan trọng hơn kiến thức. Kiến thức bị giới hạn. Tưởng tượng bao vây thế gìới.

47- Lý thuyết, là ta biết hết mọi thứ nhưng không thứ nào hoạt động được. Thực hành là việc gì cũng chạy mà ta không biết tại sao. Nơi đây ta gom chung lý thuyết với thực hành: chẳng cái nào chạy cả... và không ai biết lý do vì sao!

48- Bổn phận thiết thực nhất của thầy dạy là đánh thức lòng ham thích học hỏi và hiểu biết của học sinh


49- Có hai cách để sống trên đới: một là xem như không có phép lạ nào cả, hai là xem tất cả đều là phép lạ.

50- Con người thường tránh không muốn công nhận sự thông minh của kẻ khác, trừ khi đó là của kẻ thù mà họ tình cờ gặp phải

51- Ðịnh mệnh do ta làm ra

52- Sống trên đời nguy hiểm quá. Không chỉ do những người gây thiệt hại cho ta mà có những kẻ nhìn thấy mà vẫn để yên cho họ làm


53- Ðạo đức có giá trị hơn thông minh: không thể thay thế giá trị đạo đức bằng giá trị thôngminh và tôi xin thêm: tạ ơn Chúa!

54- Một ngày kia, máy móc sẽ giải đáp tất cả những câu hỏi nhưng không máy nào đặt được câu hỏi.

55- Bậc thang Khoa học giống như cái thang của Jacob. Nó chỉ dừng lại nơi chân Chúa


56- Cuộc đời như chiếc xe đạp, phải tiến tới để khỏi mất thăng bằng

57- Con người là một phần của tất cả mà ta gọi là "Vũ trụ"... Một phần giới hạn trong thời gian và không gian.


58- Không gì ích lợi cho sức khoẻ và làm tăng cơ hội sống còn cho sự sống trên trái đất bằng việc dùng rau quả trong ăn uống (vegetarian)

59- Tôi biết vì sao người ta thích chặt cây. Ðó là một sinh hoạt mà người ta thấy ngay kết quả.

60- Cái đem lại giá trị thực sự cho con người là giải thoát khỏi cái tôi của họ.

61- Người cô độc suy nghĩ một mình và sáng tạo những giá trị mới cho cộng đồng.

62- Khoa học không tôn giáo thì què quặt, tôn giáo không khoa học thi mù lòa

63- Làm đánh đổ một thành kiến khó hơn làm phân hủy một nguyên tử

64- Khoa học là một cái gì tuyệt vời khi không phải dùng nó để kiếm sống

65- Ðừng lo là bạn có nhiều khó khăn về Toán, tôi bảo đảm với bạn những khó khăn của tôi quan trọng hơn nhiều

66- Khi để bàn tay bạn trên lò lửa một phút , ta tưởng như lâu một giờ . Khi ngồi gần cô gái đẹp một giờ ta tưởng chỉ mới một phút. Ðó là sự tương đối.

67- Sự điên rồ, là xử sự như nhau nhưng chờ đợi một kết quả khác

68- Vấn đề ngày nay không phải là nguyên tử năng mà là trái tim con người.

69- Cái đẹp nhất mà chúng ta có thể cảm nhận đó là sự huyền bí của cuộc sống

70- Tôi không thất bại, tôi đã tìm ra mười ngàn cách nhưng chúng lại không thành
Theo wikiquote






Beethoven Virus Full Version

Ludwig van Beethoven

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Ludwig van Beethoven
Beethoven.jpg
Chân dung bởi Joseph Karl Stieler năm 1820
Tên khai sinh Không có
Sinh 17 tháng 12, 1770
Flag of Germany.svg Bonn, Đức
Mất 26 tháng 3, 1827
Flag of Germany.svg Berlin, Đức
An táng Hàng ngàn người đưa tiễn
Cư trú Flag of Austria.svg Viên, Áo
Quốc tịch Flag of Germany.svg Đức
Tên khác Không
Vai trò Nhạc sĩ
Học vấn Không
Nghề nghiệp Nhạc sĩ
Danh hiệu Nhạc sĩ nổi tiếng
Lương Không có
Vợ Theresa de Brunowick
Chữ ký Signature Van Beethoven.svg


Logo musique.jpg
Nhạc cổ điển
Các nhà soạn nhạc
A-B-C-D-E-F-G-H-I-J-K-L-M-N
O-P-Q-R-S-T-UV-W-XYZ-Tất cả
Các giai đoạn chính
Trung cổ - Phục hưng
Barốc - Cổ điển - Lãng mạn
Thế kỷ 20 - Đương đại (2001–nay)
Các thể loại âm nhạc
Nhạc đàn - Nhạc hát - Nhạc thánh
Nhạc cụ
Bộ gỗ - Bộ phím - Bộ dây
Bộ đồng - Bộ gõ - Giọng
Người diễn xuất
Các hình thức và đoàn nhóm
Các nhạc công
Các ca sỹ
Các nhạc trưởng
Các tác phẩm âm nhạc
Các tác phẩm cổ điển
Lý thuyết / Thuật ngữ
Từ vựng - Thể nhạc
Thuật ngữ tiếng Ý - Xướng âm

Ludwig van Beethoven (17 tháng 12 năm 177026 tháng 3 năm 1827) là một nhà soạn nhạc cổ điển người Đức. Phần lớn thời gian ông sống ở Wien, Áo. Ông là một hình tượng âm nhạc quan trọng trong giai đoạn giao thời từ thời kỳ âm nhạc cổ điển sang thời kỳ âm nhạc lãng mạn. Ông có thể được coi là người dọn đường (Wegbereiter) cho thời kỳ âm nhạc lãng mạn. Beethoven được khắp nơi công nhận là một trong những nhà soạn nhạc vĩ đại và ảnh hưởng tới rất nhiều những nhà soạn nhạc, nhạc sỹ, và khán giả về sau.

Trong số những tác phẩm lớn của ông phải kể đến các bản giao hưởng như Eroica (giao hưởng Anh hùng ca), Giao hưởng Định mệnh, số 9, The Pastoral (Giao hưởng đồng quê), các tác phẩm cho dương cầm như Für Elise và các sonata Thống thiết (Pathétique)Ánh trăng (Moonlight)...


Beethoven sinh tại Bonn, Đức, cha là Johann van Beethoven (1740-1792), người gốc Vlaanderen, và mẹ là Magdalena Keverich van Beethoven (1744-1787). Cho đến tận thời gian gần đây, nhiều công trình tham khảo coi ngày 16 tháng 12 là "ngày sinh" của Beethoven, với lý do là ông được rửa tội vào ngày 17 tháng 12 và trẻ con vào thời đó thường được rửa tội vào ngày hôm sau ngày sinh. Tuy nhiên, các học giả hiện đại không đồng ý dựa trên giả định như vậy.

Thầy dạy nhạc đầu tiên cho Beethoven là cha ông, là nhạc sĩ tại cung của Hầu-Tuyển đế ở Bonn, tuy nhiên cha ông cũng là người nghiện rượu, hay đánh ông và không thành công trong việc chứng minh ông là thần đồng, như Mozart. Tuy nhiên, tài năng của Beethoven sớm được mọi người chú ý. Beethoven được Christian Gottlob Neefe dạy bảo và nhận vào làm, cũng như được Hầu-Tuyển đế hỗ trợ về tài chính. Mẹ của Beethoven mất năm ông 17 tuổi, và trong vòng vài năm ông chịu trách nhiệm nuôi dưỡng hai người em trai của mình.

Ludwig van Beethoven sinh ra trong một gia đình nhạc sĩ, tuy nhiên tổ tiên là những người nông dân và thợ thủ công có nguồn gốc từ Vlaanderen. Chữ "van" trong tên ông không có nghĩa là xuất thân từ dòng dõi quý tộc (adlige Herkunft) mà đơn thuần chỉ là từ để chỉ nguồn gốc địa phương (örtliche Herkunft). Ông nội của ông là người Hà Lan, cũng mang tên Ludwig van Beethoven, là một người chỉ huy dàn nhạc cung đình ở Bonn, qua đời lúc Beethoven ba tuổi. Cha ông, Johann van Beethoven, là một ca sĩ giọng tenor trong giáo đường hoàng gia ở Bonn, biết chơi violonpiano. Mẹ của Beethoven là Maria Magdalena Keverich, là con gái một người đầu bếp cung đình, từng làm tớ gái, sau lấy tớ trai, không lâu sau lại thành vợ của ông Johann. Bà là người ngoan ngoãn, dịu hiền, chăm chỉ. Tuy cả gia đình chỉ dựa vào thu nhập ít ỏi từ ông Johann để sống qua ngày nhưng nhờ có sự đảm đang chống đỡ của bà nên vẫn duy trì được. Ludwig van Beethoven là con trai đầu trong gia đình. Ông sinh ngày 16 (hoặc 17) tháng 12 năm 1770, làm lễ rửa tội ngày 17 tháng 12 năm 1770.

Cha của Ludwig van Beethoven vốn rất ngưỡng mộ Mozart, người chỉ mới 6 tuổi đã là một nhà soạn nhạc. Thấy Beethoven còn nhỏ thích bấm lên phím piano của ông nội để lại, cha ông muốn ông trở thành một thiên tài âm nhạc như Mozart để gia đình sung sướng và danh giá nên ông được tập đàn clavio lúc ba tuổi, tiếp đó là những bài luyện đàn violon, piano, organ... Tuy nhiên kỷ luật nghiêm ngặt của ông bố lại làm ngăn trở sự phát triển của cậu con trai. Ông bị cha mình bắt đánh đàn suốt ngày đến nỗi ngón tay bị tê dại, sưng lên. Cha ông cũng không bằng lòng và thường xuyên mắng chửi ông, có khi còn đánh đập tàn nhẫn. Cha ông thường dựng Beethoven dậy vào lúc nửa đêm để tập chơi dương cầm. Do vậy Beethoven thường rất mệt mỏi và không tập trung được khi đến trường. Khi Beethoven được 11 tuổi, theo quyết định của cha, Beethoven phải nghỉ học để tập trung vào âm nhạc.

Cuộc sống của Beethoven cũng có rất nhiều khó khăn. Cha ông là một người nghiện rượu và thô lỗ, mẹ ông lại hay đau ốm. Trong sáu anh chị em của Beethoven chỉ còn có hai người sống sót. Trong khi mối quan hệ giữa Beethoven với cha rất căng thẳng và xa cách thì ông lại rất thương yêu mẹ. Vào khoảng 5 tuổi ông bị chứng viêm tai giữa nhưng bố mẹ ông không biết. Do vậy ông đã không được điều trị hoặc điều trị không đúng cách. Có lẽ đây là nguyên nhân làm ông bị điếc về sau này.

May mắn là các đồng nghiệp của cha ông đã phát hiện ra tài năng thiên phú của Beethoven. Mọi người tìm cách thuyết phục cha Beethoven cho phép để Beethoven được tiếp tục theo học nhạc với các thầy dạy nhạc khác. Trong số các thầy dạy của Beethoven, có thể kể tên Christian Gottlob Neefe (nghệ sĩ dương cầm, đại phong cầm và cũng là một nhà soạn nhạc) và Franz Anton Ries (nghệ sĩ vĩ cầm).

Năm 1781, Beethoven 11 tuổi, ông đã biểu diễn như một nghệ sĩ piano điêu luyện tại Hà Lan. Cũng trong thời gian này, ông cũng được cử làm phụ tá chơi đàn organ trong nhà thờ tại Bonn.

Năm 1782 chính Neefe đã cho xuất bản tác phẩm đầu tiên của Beethoven, bản "Các variation cho clavecin của bản march của Ernst Christoph Dressler". Cũng chính trong năm này, Beethoven trở thành người đại diện cho Neefe ở dàn nhạc hoàng gia với vai trò nghệ sĩ đại phong cầm. Năm 14 tuổi, Beethoven giành được vị trí chính thức là nghệ sĩ chơi đại phong cầm trong dàn nhạc này. Tuy nhiên trong thời gian này ông vẫn tiếp tục luyện tập dương cầm.

[sửa] Học hành

Chân dung năm 1804, bởi W.J. Mähler

Để tiếp tục học hỏi, năm 1787, Beethoven đến Wien. Trong túi áo, ông có một giấy giới thiệu của Tuyển hầu tước (Kurfürst) Maximilian Franz, em trai út của Hoàng đế Joseph II. Mục đích chính của chuyến đi là được theo học Wolfgang Amadeus Mozart. Vào thời điểm ấy, rất nhiều nhà soạn nhạc nổi tiếng như Joseph Haydn đã biến thủ đô của Áo thành trung tâm âm nhạc của cả châu Âu.

Tuy nhiên ước mơ theo học Mozart đã không thực hiện được vì lúc đó nhà soạn nhạc thiên tài này quá bận bịu. Hơn nữa, Beethoven cũng chỉ ở Wien được hai tháng thì mẹ ông bị bệnh nặng nên ông đành quay về Bonn. Không bao lâu sau khi ông trở về Bonn thì mẹ ông cũng qua đời. Beethoven trở thành trụ cột chính cho gia đình nên ông không có điều kiện học thêm mà phải vừa đi biểu diễn vừa đi dạy học để kiếm tiền.

Khi 19 tuổi (năm 1789), Beethoven bắt đầu theo học tại Đại học Bonn. Tại đây và đặc biệt là thông qua Eulogius Schneider, ông đã nhanh chóng tiếp cận với những tư tưởng của Cách mạng Pháp. Niềm hứng khởi của ông về những tư tưởng tự dobác ái của cuộc cách mạng được phản ánh trong các tác phẩm của ông sau này, đặc biệt là trong vở nhạc kịch Fidelio.

Năm 1791, 21 tuổi, ông được một cụ già ở Bonn giúp quay trở lại Wien theo học hòa âm với Haydn và một số thầy dạy khác. Sau đó tìm được một học trò để dạy mà kiếm tiền tiêu, ngoài giờ dạy nhạc ông lại sáng tác. Vài tác phẩm thành công nhưng tác giả lại phải sống trong căn nhà thiếu vệ sinh, ăn bữa no bữa đói.

Năm 22 tuổi, lần thứ hai Ludwig van Beethoven lại đến Wien và lần này ông không bao giờ quay trở lại Bonn, thành phố quê hương của ông, nữa. Cha ông đã qua đời. Lãnh địa của vương hầu nơi đây đã bị diệt vong bởi sự xâm chiếm của người Pháp. Vào thời điểm đó, Wolfgang Amadeus Mozart cũng đã qua đời trong lặng lẽ. Tuy nhiên Beethoven được Joseph Haydn và Antonio Salieri nhận làm học trò. Nhờ sự giới thiệu cũng như thiên tài của mình, Beethoven đã được những người có thế lực bậc nhất của Wien như Nam tước van Swieten và nữ vương hầu Lichnowski nhận đỡ đầu.

[sửa] Tình yêu

Cuộc sống riêng tư có một sự kiện gây cho Beethoven nỗi đau khôn xiết đó là vào mùa xuân 1809, khi ông gần ngót 40 tuổi thì đem lòng yêu cô học trò xinh đẹp là nàng Theresa de Brunowick mới 18 tuổi, con gái điền chủ Malfati người Hungary. Nhờ sự khuyến khích của nàng, Beethoven sáng tác Bản Giao hưởng Số 6 Đồng quê vì ông đã lầm tưởng sự tận tụy và lòng kính mến của cô gái đó với nghệ thuật là tình yêu. Mùa hè 1810, cô gái kiên quyết khước từ lời cầu hôn của nhạc sĩ. Niềm hy vọng kết hôn tan vỡ..

[sửa] Những đau đớn thể xác

Trong cuộc đời của mình, Ludwig van Beethoven đã phải chịu đựng sự hành hạ đau đớn về mặt thể xác. Nguyên nhân bệnh tật của ông cho đến hôm nay vẫn còn là đề tài nghiên cứu của các nhà khoa học. Có một thời người ta cho rằng Ludwig van Beethoven mắc bệnh giang mai bẩm sinh.

Vào đầu tháng 12 năm 2005, Phòng thí nghiệm Quốc gia Argonne ở Chicago đã đưa ra bằng chứng là ngay từ thời thanh niên Ludwig van Beethoven đã bị nhiễm độc chì rất nặng. Công bố này dựa vào sự phân tích một mẫu xương sọ của Ludwig van Beethoven bằng X quang. Như vậy có thể nói ngay từ khi ông mới 20 tuổi Ludwig van Beethoven đã chịu đựng tác động rất nặng của tình trạng nhiễm độc chì.

Tài liệu lịch sử còn cho biết, ngay từ khoảng 20 tuổi, tính cách của Ludwig van Beethoven đã bắt đầu thay đổi. Cùng thời gian đó, ông cũng thường than phiền về chứng đau bụng không rõ nguyên do của mình.

Tuy nhiên người ta vẫn chưa rõ liệu chứng điếc của ông có phải do nhiễm độc chì hay không. Vào khoảng 30 tuổi, Ludwig van Beethoven bắt đầu biểu lộ những triệu chứng đầu tiên của bệnh xơ hóa thính giác và triệu chứng này ngày càng tồi tệ hơn, không có cách gì cứu vãn. Đến năm 1819 thì ông điếc hoàn toàn chính vì vậy ông không còn trình diễn nữa cũng như không thể chỉ huy dàn nhạc được. Việc giao tiếp lúc này đối với ông cũng cực kỳ khó khăn.

Giữa tháng 11 năm 2005, Trung tâm Nghiên cứu Beethoven, thuộc Đại học San Jose (Hoa Kỳ) chính thức tuyên bố đã tìm ra hộp sọ của Beethoven. Đây là tài sản thừa kế của nhà doanh nghiệp Paul Kaufmann (người gốc Áo, hiện đang sống tại Danville, California, Hoa Kỳ).

Chiếc hộp sọ này gồm 13 mảnh (2 mảnh lớn phía sau sọ, 11 mảnh nhỏ) được khai quật năm 1863 rồi được cất giữ tại Pháp trước khi được chuyển giao cho Paul Kaufmann vào năm 1990.

Qua nghiên cứu hộp sọ (có so sánh DNA với các mẫu tóc của Beethoven), một số giả thuyết về cái chết của Beethoven đã bị bác bỏ (bệnh Crohn) hoặc được củng cố (hàm lượng chì cao).

[sửa] Những năm cuối cùng

Beethoven năm 1823; bản sao của chân dung bởi Ferdinand Georg Waldmüller bị phá

Đến 1818, Beethoben điếc hẳn cả hai tai và sáng tác Bản Giao hưởng Số 8, ông lang thang ngoài phố, dáng điệu trông thảm thương. Gặp một người bạn quen, Beethoven sĩ rút ra trong túi một cây viết chì, một cuốn sổ con rồi nói: "muốn nói chuyện với tôi thì cứ viết lên mặt giấy này!". Cái rủi này dồn dập đến cái không may khác. Trong lúc đó, người anh của Beethoven qua đời, để lại một đứa con tên là Charles, nhờ Beethoven nuôi dưỡng. Charles là một đứa trẻ tinh nghịch, đủ tật xấu, nói dối, còn trẻ mà lại be bét rượu chè.

Và lúc ấy, Beethoven đã 50 tuổi. Nhạc sĩ vẫn tiếp tục sáng tác. Bản Giao hưởng Số 9 ra đời, sau đó còn sáng tác thêm Bản Lễ ca trang trọng, những sonata cuối cùng: Liên tấu cho đàn pianoTứ tấu. Trong toàn bộ di sản của Beethoven, những tác phẩm này nổi bật hơn cả, chủ yếu vì chúng đã vượt ra ngoài các truyền thống cổ điển với lối diễn đạt hết sức thoải mái, các tâm trạng khác nhau của thế giới nội tâm.

Cuộc sống buồn chán lại tiếp diễn. Thỉnh thoảng, nghệ sĩ lại có chuyện bực mình với đứa cháu, lại lo lắng về tiền bạc, trong lúc con bị đau dạ dày. Năm 1826, Beethoven về sống với người em tên là Johann, để hưởng chút khí trời trong lành nhưng qua tháng 11 năm ấy, Beethooven bị gọi về Wien gấp, vì đứa cháu bị cảnh sát Wien bắt.

Beethoven đi nhờ trên chiếc xe bò của một người bán sữa đến thành Wien. Gặp trời giá lạnh, sức khỏe lúc này đã kiệt quệ, nghệ sĩ run cầm cập vì giá lạnh, hơi thở khó khăn. Beethoven khạc ra từng đống máu. Charles, đứa cháu vô phúc chẳng thiết gọi bác sĩ. Đến ngày 5 tháng 1 năm 1827, Beethoven tuyên bố để lại cho cháu tất cả di sản của ông. Bác sĩ tin cho nhạc sĩ biết cái chết gần kề. Beethoven không buồn, trái lại cảm thấy nhẹ người, tuyên bố với bạn bè: "các bạn hãy vỗ tay đi! màn bi kịch đã đến lúc hạ rồi!".

Vào lúc 6 giờ tối ngày 20 tháng 3 năm 1827, nhạc sĩ danh tiếng nhất thế kỉ 19 trút hơi thở cuối cùng. Đám tang của ông có hàng ngàn người đưa tiễn và ngày sau đó toàn bộ tài sản Beethoven để lại, kể cả bản thảo, đều bị đem bán đấu giá. Tất cả đều rơi vào tay hai nhà xuất bản sách là thương gia Gaflinger và Actari với giá rẻ mạt.

[sửa] Sự nghiệp

Năm 1781, Beethoven 11 tuổi, ông đã biểu diễn như một nghệ sĩ piano điêu luyện tại Hà Lan. Cũng trong thời gian này, ông cũng được cử làm phụ tá chơi đàn organ trong nhà thờ tại Bonn. Năm 1782 chính Neefe đã cho xuất bản tác phẩm đầu tiên của Beethoven, bản "Các variation cho clavecin của bản march của Ernst Christoph Dressler". Cũng chính trong năm này, Beethoven trở thành người đại diện cho Neefe ở dàn nhạc hoàng gia với vai trò nghệ sĩ đại phong cầm. Năm 14 tuổi, Beethoven giành được vị trí chính thức là nghệ sĩ chơi đại phong cầm trong dàn nhạc này. Tuy nhiên trong thời gian này ông vẫn tiếp tục luyện tập dương cầm.

Năm 1795, Beethoven bắt đầu nổi danh là một nghệ sĩ piano với bản Concerto cung do trưởng. Nhưng chẳng may từ năm 1780 ông bắt đầu bị lãng tai. Lúc đầu ông mất hết hy vọng nhưng rồi cố gắng thích nghi với điều kiện sống và bắt đầu tập trung tư tưởng tình cảm cao độ hơn bất cứ lúc nào hết trong sáng tác.

Những tác phẩm của Beethoven hoàn thành trong khoảng 1803-1805 vượt trổi hẳn những gì mà ông sáng tác trước đó. Đó là bản Sonate Kreutzar (1803) viết cho violon và piano. Bản Giao hưởng Số 3 Anh hùng ca (1804) có sức cuốn hút mạnh mẽ và gây xúc động sâu xa, lúc đầu ông đề tặng Napoléon nhưng khi Napoléon lên ngôi Hoàng đế thì ông đã xé đi lời đề tặng. Các Sonate cho piano, Bình minh (1804) và Appasionta (1805), Bản Giao hưởng Số 4 (1806), Bản Giao hưởng Số 5 Định mệnh (1808) đều có giá trị nghệ thuận lớn lao. Ông muốn lột tả trong âm thanh về một cuộc sống trong sự đấu tranh với cái chết bằng một sức mạnh khủng khiếp cuối cùng đã ca khúc khải hoàn, như nhân vật nữ trong vở Opera Fidelio (1805) ra sức bảo vệ người chồng của mình chống lại sự xấu xa bạo tàn, và trong khúc Missa Solemnis là lời cầu nguyện để giải thoát khỏi đau thương chiến tranh.




Phan: không thể tưởng tưởng nổi những giai điệu rực rỡ này lại do 1 người điếc viết ra
bản này là chương 2 của Pathetique Sonata của Beethoven được phối khí lại


Hub , Repeater , Router , Switch , Bridge , Gateway Là Gì ?

Để hệ thống mạng làm việc trơn tru, hiệu quả và khả năng kết nối tới những hệ thống mạng khác đòi hỏi phải sử dụng những thiết bị mạng chuyên dụng. Những thiết bị mạng này rất đa dạng và phong phú về chủng loại nhưng đều dựa trên những thiết bị cơ bản là Repeater, Hub, Switch, Router và Gateway.

Bài viết này sẽ giúp bạn đọc có được một những hiểu biết cơ bản về các thiết bị mạng kể trên:

Repeater

Trong một mạng LAN, giới hạn của cáp mạng là 100m (cho loại cáp mạng CAT 5 UTP – là cáp được dùng phổ biến nhất), bởi tín hiệu bị suy hao trên đường truyền nên không thể đi xa hơn. Vì vậy, để có thể kết nối các thiết bị ở xa hơn, mạng cần các thiết bị để khuếch đại và định thời lại tín hiệu, giúp tín hiệu có thể truyền dẫn đi xa hơn giới hạn này.

Repeater là một thiết bị ở lớp 1 (Physical Layer) trong mô hình OSI. Repeater có vai trò khuếch đại tín hiệu vật lý ở đầu vào và cung cấp năng lượng cho tín hiệu ở đầu ra để có thể đến được những chặng đường tiếp theo trong mạng. Điện tín, điện thoại, truyền thông tin qua sợi quang… và các nhu cầu truyền tín hiệu đi xa đều cần sử dụng Repeater.

Hub


Hub được coi là một Repeater có nhiều cổng. Một Hub có từ 4 đến 24 cổng và có thể còn nhiều hơn. Trong phần lớn các trường hợp, Hub được sử dụng trong các mạng 10BASE-T hay 100BASE-T. Khi cấu hình mạng là hình sao (Star topology), Hub đóng vai trò là trung tâm của mạng. Với một Hub, khi thông tin vào từ một cổng và sẽ được đưa đến tất cả các cổng khác.

Hub có 2 loại là Active Hub và Smart Hub. Active Hub là loại Hub được dùng phổ biến, cần được cấp nguồn khi hoạt động, được sử dụng để khuếch đại tín hiệu đến và cho tín hiệu ra những cổng còn lại, đảm bảo mức tín hiệu cần thiết. Smart Hub (Intelligent Hub) có chức năng tương tự như Active Hub, nhưng có tích hợp thêm chip có khả năng tự động dò lỗi – rất hữu ích trong trường hợp dò tìm và phát hiện lỗi trong mạng.

Bridge

Bridge là thiết bị mạng thuộc lớp 2 của mô hình OSI (Data Link Layer). Bridge được sử dụng để ghép nối 2 mạng để tạo thành một mạng lớn duy nhất. Bridge được sử dụng phổ biến để làm cầu nối giữa hai mạng Ethernet. Bridge quan sát các gói tin (packet) trên mọi mạng. Khi thấy một gói tin từ một máy tính thuộc mạng này chuyển tới một máy tính trên mạng khác, Bridge sẽ sao chép và gửi gói tin này tới mạng đích.

Ưu điểm của Bridge là hoạt động trong suốt, các máy tính thuộc các mạng khác nhau vẫn có thể gửi các thông tin với nhau đơn giản mà không cần biết có sự “can thiệp” của Bridge. Một Bridge có thể xử lý được nhiều lưu thông trên mạng như Novell, Banyan… cũng như là địa chỉ IP cùng một lúc. Nhược điểm của Bridge là chỉ kết nối những mạng cùng loại và sử dụng Bridge cho những mạng hoạt động nhanh sẽ khó khăn nếu chúng không nằm gần nhau về mặt vật lý.

Switch

Switch đôi khi được mô tả như là một Bridge có nhiều cổng. Trong khi một Bridge chỉ có 2 cổng để liên kết được 2 segment mạng với nhau, thì Switch lại có khả năng kết nối được nhiều segment lại với nhau tuỳ thuộc vào số cổng (port) trên Switch. Cũng giống như Bridge, Switch cũng “học” thông tin của mạng thông qua các gói tin (packet) mà nó nhận được từ các máy trong mạng. Switch sử dụng các thông tin này để xây dựng lên bảng Switch, bảng này cung cấp thông tin giúp các gói thông tin đến đúng địa chỉ.

Ngày nay, trong các giao tiếp dữ liệu, Switch thường có 2 chức năng chính là chuyển các khung dữ liệu từ nguồn đến đích, và xây dựng các bảng Switch. Switch hoạt động ở tốc độ cao hơn nhiều so với Repeater và có thể cung cấp nhiều chức năng hơn như khả năng tạo mạng LAN ảo (VLAN).

Router

Router là thiết bị mạng lớp 3 của mô hình OSI (Network Layer). Router kết nối hai hay nhiều mạng IP với nhau. Các máy tính trên mạng phải “nhận thức” được sự tham gia của một router, nhưng đối với các mạng IP thì một trong những quy tắc của IP là mọi máy tính kết nối mạng đều có thể giao tiếp được với router.

Ưu điểm của Router: Về mặt vật lý, Router có thể kết nối với các loại mạng khác lại với nhau, từ những Ethernet cục bộ tốc độ cao cho đến đường dây điện thoại đường dài có tốc độ chậm.

Nhược điểm của Router: Router chậm hơn Bridge vì chúng đòi hỏi nhiều tính toán hơn để tìm ra cách dẫn đường cho các gói tin, đặc biệt khi các mạng kết nối với nhau không cùng tốc độ. Một mạng hoạt động nhanh có thể phát các gói tin nhanh hơn nhiều so với một mạng chậm và có thể gây ra sự nghẽn mạng. Do đó, Router có thể yêu cầu máy tính gửi các gói tin đến chậm hơn. Một vấn đề khác là các Router có đặc điểm chuyên biệt theo giao thức – tức là, cách một máy tính kết nối mạng giao tiếp với một router IP thì sẽ khác biệt với cách nó giao tiếp với một router Novell hay DECnet. Hiện nay vấn đề này được giải quyết bởi một mạng biết đường dẫn của mọi loại mạng được biết đến. Tất cả các router thương mại đều có thể xử lý nhiều loại giao thức, thường với chi phí phụ thêm cho mỗi giao thức.

Gateway

Gateway cho phép nối ghép hai loại giao thức với nhau. Ví dụ: mạng của bạn sử dụng giao thức IP và mạng của ai đó sử dụng giao thức IPX, Novell, DECnet, SNA… hoặc một giao thức nào đó thì Gateway sẽ chuyển đổi từ loại giao thức này sang loại khác.

Qua Gateway, các máy tính trong các mạng sử dụng các giao thức khác nhau có thể dễ dàng “nói chuyện” được với nhau. Gateway không chỉ phân biệt các giao thức mà còn còn có thể phân biệt ứng dụng như cách bạn chuyển thư điện tử từ mạng này sang mạng khác, chuyển đổi một phiên làm việc từ xa…

Theo Vietnamnet

Dùng cable Thẳng trong các trường hợp:

1. Switch - Router.
2. Switch - PC hoặc tới Server.
3. Hub - PC hoặc tới Server.


Dùng cable chéo trong các trường hợp:

1. Switch - Switch. (1)
2. Switch - Hub. (2)
3. Hub - Hub. (3)
4. Router - Router.
5. Pc - Pc.
6. Router - PC.


Lưu ý một chút với trường hợp (1), (2), (3) nếu trên các interface dùng đế kết nối, ở ngay bên cạnh có chữ x thì phải đi cable theo nguyên tắc sau:

Dùng cable chéo trong các trường hợp: - ở 2 interface cần kết nối trên 2 thiết bị


1. x - x
2. ko có x - ko có x

Dùng cable thằng trong các trường hợp: - ở 2 interface cần kết nối trên 2 thiết bị

1. ko có x - x
2. x - ko có x


Còn về sự chênh lệch tốc độ làm việc giữa các thiết bị vd 10M - 100M v.v... thì đa số các thiết bị hiện nay đều có cơ chế tự thoả thuận nên không cần lo lắm.






Nghị định chống thư rác

Ngày 13/08/2008, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 90/2008/NĐ-CP về chống thư rác[1]. Nghị định này được áp dụng đối với tổ chức, cá nhân có liên quan tới dịch vụ trao đổi thư điện tử[2], tin nhắn[3] tại Việt Nam.
http://www.crunchgear.com/wp-content/photos/spam_1.jpg
Nguyên tắc gửi thư điện tử, tin nhắn quảng cáo[4]
Theo Nghị định này, việc gửi thư điện tử, tin nhắn quảng cáo phải đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc sau:

(1) Tổ chức, cá nhân ngoại trừ nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo chỉ được phép gửi thư điện tử quảng cáo, tin nhắn quảng cáo khi có sự đồng ý trước đó của người nhận.

(2) Nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo chỉ được phép gửi thư điện tử quảng cáo, tin nhắn quảng cáo cho đến khi người nhận từ chối việc tiếp tục nhận thư điện tử quảng cáo, tin nhắn quảng cáo.

(3) Trong vòng 24 giờ, kể từ khi nhận được yêu cầu từ chối, người quảng cáo[5] hoặc nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo[6] phải chấm đứt việc gửi đến người nhận các thư điện tử quảng cáo hay tin nhắn quảng cáo đã bị người nhận từ chối trước đó trừ trường hợp bất khả kháng.

(4) Nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo chỉ được phép gửi thư điện tử, tin nhắn quảng cáo từ hệ thống có các thông tin kỹ thuật đã đăng ký với Bộ Thông tin và Truyền thông.

(5) Nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo bằng thư điện tử không được phép gửi quá 05 thư điện tử quảng cáo tới một địa chỉ thư điện tử trong vòng 24 giờ trừ trường hợp đã có thoả thuận khác với người nhận.

(6) Nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo bằng tin nhắn không được phép gửi quá 05 tin nhắn quảng cáo tới một số điện thoại trong vòng 24 giờ và chỉ được phép gửi trong khoảng thời gian từ 7 giờ đến 22 giờ mỗi ngày trừ trường hợp đã có thoả thuận khác với người nhận.

Nguyên tắc thu thập, sử dụng địa chỉ điện tử cho mục đích quảng cáo
Đồng thời, việc thu thập, sử dụng địa chỉ điện tử cho mục đích quảng cáo cũng phải đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc sau:

(1) Chỉ được thu thập địa chỉ điện tử cho mục đích quảng cáo khi được sự đồng ý của người sở hữu địa chỉ điện tử đó.

(2) Phải nêu rõ mục đích, phạm vi sử dụng khi tiến hành thu thập địa chỉ điện tử.

(3) Phải sử dụng địa chỉ thư điện tử theo đúng mục đích, phạm vi đã được người sở hữu địa chỉ đó cho phép.

Các hành vi nghiêm cấm
Nghị định này nghiêm cấm việc thực hiện các hành vi (i) gửi thư rác; (ii) làm sai lệch thông tin tiêu đề của thư điện tử, tin nhắn nhằm mục đích gửi thư rác; (iii) tạo điều kiện, cho phép sử dụng phương tiện điện tử thuộc quyền của mình để gửi, chuyển tiếp thư rác; (iv) trao đổi, mua bán hoặc phát tán các phần mềm thu thập địa chỉ điện tử hoặc quyền sử dụng các phần mềm thu thập địa chỉ điện tử; (v) sử dụng các phần mềm để thu thập địa chỉ điện tử khi không được phép của người sở hữu địa chỉ điện tử đó; (vi) trao đổi, mua bán danh sách địa chỉ điện tử hoặc quyền sử dụng danh sách địa chỉ điện tử nhằm mục đích gửi thư rác; và (vii) các hành vi vi phạm khác theo quy định của pháp luật.

Yêu cầu đối với thư điện tử, tin nhắn quảng cáo
Thư điện tử, tin nhắn quảng cáo phải được gắn nhãn và có thông tin về người quảng cáo, nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo cũng như chức năng từ chối theo đúng quy định của Nghị định này. Riêng thư điện tử quảng cáo còn phải có chủ đề phù hợp với nội dung quảng cáo, đồng thời nội dung này phải đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật quảng cáo.

Nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo bằng thư điện tử, tin nhắn
Khi sử dụng/thuê dịch vụ quảng cáo bằng tin nhắn hoặc thư điện tử, người quảng cáo chỉ được phép sử dụng dịch vụ của nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo bằng tin nhắn đã được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp mã số quản lý. Nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo bằng thư điện tử, tin nhắn phải đáp ứng các điều kiện sau: (i) có trang thông tin điện tử cùng máy chủ dịch vụ gửi thư điện tử quảng cáo đặt tại Việt Nam và sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam ".vn" đối với nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo bằng thư điện tử hoặc sử dụng số thuê bao gửi tin nhắn quảng cáo do nhà cung cấp dịch vụ tin nhắn Việt Nam cung cấp đối với nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo bằng tin nhắn; (ii) có hệ thống tiếp nhận, xử lý yêu cầu từ chối của người nhận; và (iii) đã được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp mã số quản lý.

Bồi thường thiệt hại do việc gửi thư rác
Tổ chức, cá nhân gửi thư rác gây thiệt hại cho tổ chức, cá nhân khác thì phải bồi thường. Mức bồi thường thiệt hại do bên gửi thư rác và bên bị thiệt hại tự thương lượng, thỏa thuận trên cơ sở nguyên tắc do pháp luật quy định. Trường hợp các bên không tự thương lượng, thỏa thuận được thì mức bồi thường được thực hiện theo Quyết định của Tòa án.

Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi gửi thư rác
Thẩm quyền xử phạt: Cơ quan có thẩm quyền xử phạt theo quy định của Nghị định này là Thanh tra chuyên ngành thông tin và truyền thông, và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp trong phạm vi quản lý nhà nước ở địa phương.

Mức phạt đối với một số hành vi vi phạm được quy định tại Nghị định này như sau:

* Phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi thu thập địa chỉ điện tử cho mục đích quảng cáo không được sự đồng ý của người sở hữu địa chỉ đó;
* Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi (i) sử dụng địa chỉ thư điện tử đã thu thập không đúng mục đích, phạm vi đã được người sở hữu địa chỉ đó cho phép, (ii) làm sai lệch thông tin tiêu đề của thư điện tử, tin nhắn, (iii) gửi thư điện tử quảng cáo có chủ đề không phù hợp với nội dung, hoặc (iv) thông tin về nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo hoặc người quảng cáo trong thư điện tử quảng cáo không đúng quy định;
* Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi (i) gửi thư điện tử, tin nhắn quảng cáo không có phần thông tin cho phép người nhận từ chối nhận thư điện tử, tin nhắn quảng cáo hoặc có phần thông tin cho phép người nhận từ chối nhận thư điện tử, tin nhắn quảng cáo nhưng không đáp ứng đầy đủ các điều kiện được quy định, (ii) gửi thư điện tử, tin nhắn quảng cáo không có hoặc không có đầy đủ thông tin về nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo, hoặc (iii) không chấm dứt việc gửi loại thư điện tử quảng cáo, tin nhắn quảng cáo đã bị từ chối trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu từ chối của người nhận;
* Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi tạo điều kiện, cho phép người khác sử dụng phương tiện điện tử thuộc quyền của mình để gửi, chuyển tiếp thư rác;
* Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi (i) gắn nhãn thư điện tử, tin nhắn quảng cáo không đúng hoặc không đầy đủ theo quy định, (ii) gửi quá 05 thư điện tử, tin nhắn quảng cáo đến một địa chỉ thư điện tử hoặc một thuê bao trong 24 giờ, trừ trường hợp có thỏa thuận khác với người nhận, hoặc (iii) sử dụng máy chủ dịch vụ gửi thư điện tử quảng cáo không sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam ".vn";
* Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi (i) trao đổi, mua bán hoặc phát tán các phần mềm thu thập địa chỉ điện tử hoặc quyền sử dụng các phần mềm thu thập địa chỉ điện tử, (ii) sử dụng các phần mềm thu thập địa chỉ điện tử để thu thập địa chỉ điện tử khi không được phép của người sở hữu địa chỉ đó, (iii) trao đổi, mua bán danh sách địa chỉ điện tử hoặc quyền sử dụng danh sách địa chỉ điện tử nhằm mục đích gửi thư rác, (iv) cung cấp dịch vụ quảng cáo bằng thư điện tử, tin nhắn không có đầy đủ các hình thức tiếp nhận, xử lý yêu cầu từ chối theo đúng quy định, (v) gửi thư điện tử hoặc tin nhắn quảng cáo từ hệ thống có các thông số kỹ thuật chưa đăng ký với Bộ Thông tin và Truyền thông, (vi) gửi thư điện tử quảng cáo hoặc tin nhắn quảng cáo không có nhãn, hoặc (vii) cung cấp dịch vụ quảng cáo bằng thư điện tử hoặc tin nhắn khi chưa được cấp mã số quản lý;
* Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng đối với hành vi (i) cung cấp dịch vụ quảng cáo bằng thư điện tử, tin nhắn mà không có hệ thống tiếp nhận, xử lý yêu cầu từ chối của người nhận, (ii) cung cấp dịch vụ quảng cáo bằng thư điện tử mà máy chủ gửi thư điện tử quảng cáo không đặt tại Việt Nam, hoặc (iii) cung cấp dịch vụ quảng cáo bằng tin nhắn mà không sử dụng số thuê bao gửi tin nhắn quảng cáo do nhà cung cấp dịch vụ tin nhắn Việt Nam cấp.

Ngoài các hình thức xử phạt chính bằng tiền nêu trên, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà tổ chức, cá nhân còn có thể bị áp dụng một hay nhiều hình thức xử phạt bổ sung hoặc biện pháp khắc phục hậu quả sau: (i) tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm; (ii) thu hồi mã số quản lý đã được cấp; (iii) buộc thực hiện đúng các quy định của Nhà nước; (iv) buộc hoàn trả kinh phí chiếm dụng, thu sai do vi phạm hành chính gây ra; hoặc (v) tạm đình chỉ từ một tháng đến ba tháng hoặc đình chỉ vĩnh viễn hoạt động quảng cáo bằng thư điện tử, tin nhắn.

Nghị định này sẽ có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo.






Cái bẫy chuột

(TT&VH Cuối tuần) - Con chuột ghé mắt qua lỗ hổng, nhìn vào trong nhà, thấy vợ chồng ông chủ đang mở một cái gói gì đó ra. Chuột ta thầm nghĩ, liệu có món nào ngon đang đựng trong chiếc hộp ấy không nhỉ?

Bất thình lình, chuột phát hoảng lên khi nhận ra rằng đó chính là một cái bẫy chuột.

Quay về nông trại, chuột lớn tiếng thông báo với những con vật khác: “Có một cái bẫy chuột trong nhà! Trong nhà có một cái bẫy chuột đấy!”


Chú gà kêu lục cục lục cục, lúc lắc cái đầu và bảo: “Anh chuột ạ! Tôi có thể khẳng định với anh rằng, đấy đúng là nấm mồ dùng để chôn sống anh rồi! Nhưng cái bẫy ấy thì chẳng ảnh hưởng được gì đến tôi cả, nên tôi chả có lý do gì mà phải lo lắng!”

Chuột đành quay sang nói chuyện với heo: “Trong nhà ông chủ có một cái bẫy chuột đấy!”

“Tôi thật sự lấy làm buồn cho anh! Anh chuột ạ!”- heo tỏ vẻ thông cảm. “Nhưng tôi chẳng thể làm gì giúp anh được ngoài chuyện chỉ còn biết cầu nguyện cho anh thôi. Tôi xin hứa rằng anh sẽ được nằm trong danh sách mà tôi luôn cầu nguyện”.

Chuột thất vọng, bèn quay sang nói chuyện với bò cái. Bò cái thở dài, buồn bã nói: “Anh chuột thấy rồi đấy! Tôi bị sống giam hãm trong chiếc chuồng bò tù túng này cũng khổ sở có khác gì hoàn cảnh của anh đâu, anh chuột ơi!”.

Buồn nản vì chẳng có ai giúp gì được cho mình, chuột quay về nhà ông chủ. Nó một mình nhìn ngắm cái bẫy với vẻ mặt vô cùng thất vọng. Trong cái tĩnh lặng đến đáng sợ của màn đêm, bất chợt, có một tiếng động vang lên nghe như thể âm thanh của cái bẫy chuột bị sập. Vợ người nông dân vội vã nhổm dậy xem đã bẫy được gì?

Trong bóng tối tù mù, vợ người nông dân không nhìn thấy rõ được. Chị ta cố gắng mò mẫm, tiến lại gần cái bẫy chuột. Hóa ra, một con rắn độc bò ngang nhà trong đêm tối chẳng may bị sập cái đuôi vào ngay cái bẫy chuột. Con rắn chồm lên, cắn ngay vào vợ người nông dân. Người nông dân phải lập tức đưa vợ đi cấp cứu ở bệnh viện.

Sau đó, chị ta được trở về nhà trong tình trạng vẫn còn bị sốt cao. Lúc này, mọi người thấy cần phải hạ sốt cho chị bằng một tô cháo gà. Thế là người nông dân phải ra chuồng gà bắt con gà làm thịt để cho vào nồi cháo.

Vợ người nông dân vẫn không sao bình phục lại được. Chị vẫn tiếp tục bị đau nặng. Bạn bè, hàng xóm láng giềng đến thăm chị khá đông. Đáp lại tấm lòng của họ, người nông dân đành phải mổ heo để có cái mà đãi đông đảo khách khứa đến thăm.

Trong khi đó, tình trạng của người vợ cũng không làm sao khả quan hơn lên được. Cuối cùng, thật buồn, người vợ ấy đã không qua khỏi. Bà con xa, họ hàng láng giềng gần đến dự đám tang rất đông. Trong nhà lại chẳng còn gì cả, nên người nông dân chỉ còn cách cho giết con bò cái làm đám ma.

Thế là cả gà, heo và bò cái đều phải chết, chỉ có riêng chuột là còn sống sót.

Nghe xong câu chuyện trên, bạn thấy điều gì chưa? Đừng tưởng những mối hiểm nguy là chuyện của người khác hay của thiên hạ mà không liên quan gì đến mình đâu nhé!






Khôi phục khởi động vào Ubuntu 9.10 sau khi cài lại Windows

0- Đôi điều về GRUB2

Bắt đầu từ Ubuntu 9.10, chương trình GRUB2 được dùng thay cho GRUB1 phổ biến xưa nay. GRUB2 được viết lại từ đầu, không phải bản nâng cấp của GRUB1 do đó có nhiều điểm khác so với GRUB1. Vì vậy tìm hiểu để làm chủ được nó là cần thiết.

GRUB (viết tắt của GRand Unified Bootloader) là chương trình khởi động hệ điều hành (bootloader) dùng phổ biến ở các hệ điều hành kiểu Unix: Linux, Solaris. Windows dùng bootloader là NTLDR. Nhiệm vụ của bootloader là tải hệ điều hành vào RAM sau đó trao quyền điều khiển máy tính cho hệ điều hành.

Khi máy tính khởi động, đầu tiên nó đọc ROM BIOS để tìm xem khởi động từ thiết bị nào (CDROM, ổ cứng, ổ mềm, ổ USB hay mạng). Tiếp theo, nó tải chương trình GRUB stage 1 từ Master Boot Record (MBR) của thiết bị đó vào RAM, sau đó GRUB stage 1 chỉ làm mỗi một việc là tìm GRUB stage 2 trên thiết bị khởi động, tải tiếp nó vào RAM và chuyển quyền điều khiển cho GRUB stage 2.

GRUB stage 2 sẽ cho hiện boot menu để người dùng chọn khởi động hệ điều hành nào đang có trên ổ cứng.

Lệnh cài GRUB stage 1 là “grub-install”. File cấu hình của GRUB stage 2 với Ubuntu (trước 9.10), Debian, openSUSE là /boot/grub/menu.lst; với Fedora là /boot/grub/grub.conf; với Ubuntu 9.10 là /boot/grub/grub.cfg/etc/default/grub.

Đặc biệt, người dùng không được phép chỉnh sửa /boot/grub/grub.cfg như với menu.lst.

1- Khôi phục GRUB2 sau khi cài lại Windows:

Khi cài chung Ubuntu 9.10 và Windows trên cùng một máy, có khi sau đó phải cài lại Windows vì virus, hỏng file, v.v… Windows sẽ ghi đè lên MBR, do đó khi khởi động máy chỉ vào thẳng Windows mà không có boot menu để chọn, do đó không khởi động được Ubuntu nữa.

Để khôi phục lại boot menu, theo một trong hai cách sau:

Cách 1: dùng đĩa CD của Ubuntu 9.10.

Boot máy bằng đĩa CD Ubuntu 9.10. Khi khởi động xong, mở Terminal ( Applications > Accessories > Terminal) rồi chạy lần lượt các lệnh sau:

(Giả sử Ubuntu cài trên partition sda3 của ổ cứng sda)

sudo -i(để chuyển sang user root).

mount /dev/sda3 /mnt

grub-install –root-directory=/mnt/ /dev/sda

mount –bind /proc /mnt/proc

mount –bind /dev /mnt/dev

mount –bind /sys /mnt/sys

chroot /mnt update-grub

umount /mnt/sys

umount /mnt/dev

umount /mnt/proc

exit

Cách 2: Dùng chương trình grub4dos

Tải file zip mới nhất của grub4dos từ đây. Giải nén ra.

Với Windows XP:

Copy file grldr trong gói grub4dos vào C:\. Mở file ẩn boot.ini và thêm dòng sau vào file:

c:\grldr=”grub4dos”

Với Windows Vista và Windows 7:

Copy hai file grldr,grldr.mbr vào C:\. Tạo file boot.ini tại C:\ rồi copy và paste đoạn mã sau vào trong file:

[boot loader]
timeout=0
default=c:\grldr.mbr
[operating systems]
C:\grldr.mbr=”Grub4Dos”

Tạo file menu.lst trong C:\ , copy và paste đoạn mã sau vào trong file:

timeout 0
default 0
title grub2
find
--set-root /boot/grub/core.img
kernel /boot/grub/core.img
boot

Khởi động lại máy, chọn boot từ Grub4Dos. rồi chọn tiếp boot vào Ubuntu từ boot menu. Sau khi đã login vào Ubuntu, chạy lệnh sau trong Terminal để cài lại grub vào MBR:

sudo grub-install /dev/sda

2- Sửa một vài thông số khởi động.

Trong Ubuntu 9.10, nhấn Alt+F2 rồi chạy lệnh sau để mở file:

gksu gedit /etc/default/grub

Trong file này có một số thông số thay đổi được:

GRUB_DEFAULT=0 Trị số 0 quy định hệ điều hành tự động khởi động là ở hàng đầu tiên của boot menu , tức là Ubuntu 9.10. Muốn Windows khởi động tự động, xem nó ở hàng thứ mấy (đếm từ 0) trong boot menu rồi thay giá trị đó vào đây.

GRUB_TIMEOUT=”10″ 10 giây là thời gian boot menu chờ người dùng chọn hệ điều hành, nếu không chọn, hệ điều hành quy định ở GRUB_DEFAULT sẽ được khởi động. Muốn nhanh hơn có thể thay giá trị thấp hơn, ví dụ 5.

Sau khi sửa file nói trên, cần mở terminal chạy lại lệnh sudo update-grub.

3- Sửa file /boot/grub/grub.cfg

Mặc dù file này được bảo vệ rất kỹ, nhưng vẫn có thể sửa được với các lệnh sau:

sudo chmod +w /boot/grub/grub.cfg

sudo nano /boot/grub/grub.cfg

Ví dụ: khi trên máy đã cài Mandriva, sau khi cài Ubuntu 9.10 mặc dù trong boot menu có dòng dành cho Mandriva nhưng khi chọn nó thì Mandriva không khởi động được.

Nếu mở file grub.cfg như trên thì thấy đoạn dành cho Mandriva như sau:

menuentry “linux (on /dev/sda6)” {

insmod ext2

set root=(hd0,6)

search –no-floppy –fs-uuid –set 4c7b246a-654d-447d-8e6d-1b0b39f66eb1

linux /boot/vmlinuz BOOT_IMAGE=linux root=UUID=4c7b246a-654d-447d-8e6d-1b0b39f66eb1 splash=silent vga=788

initrd (hd0,5)/boot/initrd.img

}

Sửa lại dòng initrd (hd0,5) thành initrd (hd0,6) giống như dòng set root = (hd0,6) ở trên là boot vào Mandriva được.

Sửa tiếp dòng linux (on /dev/sda6) thành Mandriva (on /dev/sda6) để hiện tên Mandriva trên boot menu.

Chi tiết hơn về GRUB2 xem tại đây. và tại đây.


Nguồn: http://zxc232.wordpress.com/2009/11/05/khoi-ph%E1%BB%A5c-kh%E1%BB%9Fi-d%E1%BB%99ng-vao-ubuntu-9-10-sau-khi-cai-l%E1%BA%A1i-windows-2/